TPHCM sẽ vận hành đô thị thông minh thực chất từ năm 2026

 

Hành trình chuyển đổi số của TPHCM đã bước vào giai đoạn công nghệ không còn là những khái niệm trừu tượng mà đã hiện hữu trong từng “cái chạm” của ứng dụng (app) công dân số, từng kỹ năng “Bình dân học vụ số” hay mô hình “Bản sao số” đầy tham vọng.

Cuộc trò chuyện trong những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026 giữa VietNamNet với bà Võ Thị Trung Trinh - Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM (HCMC-DXCenter), đã phác họa bức tranh toàn cảnh về một TPHCM thông minh, nơi dữ liệu thực sự là tài sản và niềm tin của người dân, là thước đo cao nhất cho mọi nỗ lực công nghệ.

Kỹ năng số là quyền lợi thiết yếu của mỗi người dân

Phóng viên: Thưa bà, app “Công dân số TPHCM” được xem là cầu nối “một chạm” giữa người dân và chính quyền. Sau một năm vận hành, bên cạnh những con số ấn tượng về lượt tải và tương tác, vậy đâu là những giá trị mới bà tâm đắc nhất đối với ứng dụng “thấu hiểu dân sinh” này?

Bà Võ Thị Trung Trinh: Việc triển khai app “Công dân số TPHCM” thể hiện quyết tâm xây dựng một nền tảng số thống nhất kết nối công dân với chính quyền. App hướng tới vai trò “siêu ứng dụng”, tích hợp các dịch vụ số trên nhiều lĩnh vực chỉ với một lần chạm.

Sau một năm vận hành, giá trị lớn nhất là tính minh bạch và cá nhân hóa. Dữ liệu được bảo mật, trạng thái xử lý hồ sơ được cập nhật theo thời gian thực, cho phép người dân giám sát tiến độ và kết quả giải quyết.

Ứng dụng đã tích hợp hồ sơ sức khỏe điện tử, tra cứu thông tin học sinh, thời khóa biểu, kết quả học tập, thông tin quy hoạch, đất đai… Đặc biệt, tính năng phản ánh kiến nghị và gửi tin báo khẩn cấp tạo kênh tương tác hai chiều. Chính quyền tiếp nhận và phản hồi dựa trên dữ liệu thực tế. Người dân cũng có thể đánh giá chất lượng dịch vụ công ngay trên app, tạo cơ sở cải thiện chất lượng phục vụ và củng cố niềm tin với chính quyền.

Trong năm 2025, HCMC-DXCenter đã triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”. Liệu có sự thay đổi nào đối với tâm lý người dân “ngại” dùng công cụ của Nhà nước sang chủ động sử dụng như một kênh giao tiếp chính thức, hiệu quả với chính quyền?

Lấy cảm hứng từ phong trào “Bình dân học vụ” do Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi xướng năm 1945 nhằm xóa mù chữ và nâng cao dân trí, phong trào “Bình dân học vụ số” mang sứ mệnh phổ cập kỹ năng số, giúp mọi người dân có thể tiếp cận, sử dụng và làm chủ công nghệ một cách hiệu quả.

Phong trào đã từng bước đi vào đời sống, mang lại hiệu quả rõ nét, không chỉ nâng cao năng lực số cho từng nhóm đối tượng mà còn góp phần xây dựng thói quen, văn hóa số trong cộng đồng dân cư trên các địa bàn. Chuyên mục học tập “Bình dân học vụ số” trong app “Công dân số TPHCM” đã duy trì chia sẻ tài liệu, video hướng dẫn, từng bước hình thành kho học liệu số phục vụ học tập thường xuyên.

HCMC-DXCenter phối hợp với chính quyền cơ sở hỗ trợ người cao tuổi và nhóm yếu thế các kỹ năng cơ bản như sử dụng điện thoại thông minh, phòng tránh lừa đảo trực tuyến. Chúng tôi xác định kỹ năng số là quyền lợi thiết yếu của mỗi người dân. Mục tiêu không chỉ là biết dùng ứng dụng, mà là giúp người dân tự tin, chủ động và tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Năm qua cũng đánh dấu bước ngoặt khi TPHCM thí điểm “Bản sao số” (Digital Twin). Bà có thể minh họa thêm công tác này và những dữ liệu thực tế đó sẽ đóng góp gì cho TPHCM trong tương lai gần, thưa bà?

Một trọng tâm nổi bật của chúng tôi là mở rộng mô hình “Bản sao số” từ thí điểm tại Đặc khu Côn Đảo ra toàn thành phố. Trên môi trường số, hạ tầng kỹ thuật, giao thông, môi trường, lưới điện… được mô phỏng đồng bộ, cho phép dự báo điểm ùn tắc, nguy cơ ngập lụt và rủi ro vận hành dựa trên dữ liệu thời gian thực.

Năm 2026, HCMC-DXCenter tiếp tục thí điểm tại phường Sài Gòn, Bình Dương và Đặc khu Côn Đảo, trong đó Côn Đảo được triển khai toàn diện. Song song đó, thành phố hoàn thiện Trung tâm Điều hành đô thị thông minh, ứng dụng AI, học máy và chatbot để hỗ trợ ra quyết định, tích hợp dữ liệu nhiều lĩnh vực và cung cấp bức tranh tổng thể theo thời gian thực.

Thông qua khai thác dữ liệu tập trung, trung tâm sẽ trở thành “bộ não số” của đô thị, giúp dự báo, cảnh báo sớm rủi ro, đề xuất phương án xử lý và cung cấp thông tin kịp thời cho các cơ quan chức năng. Đây là một bước đi quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đô thị thông minh - chính quyền số - kinh tế số - xã hội số, lấy người dân làm trung tâm.